Dori vositalarining nojo'ya ta'sirlari

Farmakologiya • 5-kurs • Mexanizmlar, klinik baholash va xavfsiz farmakoterapiya

21 slayd · Farmakologiya

Mundarija

Tushunish: Ta'rif, tasnif, farmakokinetik va farmakodinamik mexanizmlarni o'rganish.
Aniqlash: Organlar shikastlanishi, allergiya va xavfli o'zaro ta'sirlarni tanish.
Oldini olish: Individual dori tanlash, dozalash va monitoringni rejalashtirish.
Boshqarish: Og'irlikni baholash, yordam ko'rsatish va gumon qilingan reaksiyani xabar qilish.

Nojo'ya dori reaksiyasi — dori bilan sababiy bog'liqligi gumon qilinadigan zararli, istalmagan javob.
Klassik ta'rif odatdagi profilaktik, diagnostik yoki davolash dozalaridagi reaksiyalarni qamrab oladi.
Nojo'ya hodisa — dori qabulida kuzatilgan, sababiy bog'liqligi hali aniqlanmagan tibbiy holat.
Toksiklik terapevtik dozada ham, ortiqcha ekspozitsiyada ham yuzaga kelishi mumkin.
Dori o'zaro ta'siri — boshqa modda ta'sirida preparat samarasi yoki xavfsizligining o'zgarishi.

So'rilish tezligi yuborish yo'li, dori shakli va ovqatga bog'liq.
Taqsimlanish erkin fraksiya, oqsil bilan bog'lanish va to'qima xususiyatlariga bog'liq.
Metabolizm susayishi faol modda to'planishiga yoki faollashish kamayishiga olib kelishi mumkin.
Buyrak klirensi pasayishi ayrim dorilar va faol metabolitlar chiqarilishini sekinlashtiradi.

Retseptorlar, fermentlar, ion kanallari va tashuvchilar farmakodinamik nishonlardir.
Nishondagi ortiqcha ta'sir: antikoagulyatsiya kuchayishi qon ketishiga olib keladi.
Boshqa to'qimadagi nishon: noselektiv beta-blokada bronxospazm chaqirishi mumkin.
Nosteroid yallig'lanishga qarshi dorilar siklooksigenazani ingibitsiyalab, himoya prostaglandinlarini kamaytiradi.

Holat	Ta'rif	Klinik misol
Additiv ta'sir	Kutilgan alohida ta'sirlar qo'shiladi	Bir nechta sedativning uyquchanlikni kuchaytirishi
Sinergizm	Birgalikdagi ta'sir kutilgan qo'shilishdan kuchli	Antimikrob kombinatsiyalarda ayrim tasdiqlangan juftliklar
Potensiyalash	Bir modda boshqasining ta'sirini kuchaytiradi	Klavulanatning amoksitsillin faolligini saqlashi
Antagonizm	Bir modda boshqasining ta'sirini kamaytiradi	Naloksonning opioid ta'sirini qaytarishi