Vitaminlar va mineral moddalarning gigiyenik ahamiyati

Mikronutriyentlar va ovqatlanish gigiyenasi

• Vitaminlar — oz miqdorda zarur bo'lgan organik oziq moddalar.
• Mineral moddalar — tuzilish va fiziologik boshqaruvda qatnashuvchi anorganik elementlar.
• Mikronutriyentlar energiya bermaydi, ammo metabolik jarayonlar uchun zarur.
• Gigiyenik maqsad — yetarli iste'mol, xavfsiz oziq-ovqat va ortiqcha qabulning oldini olish.

Ma'ruza rejasi

• Tasnif va so'rilish: Vitamin guruhlari, mineral elementlar va ichakdagi o'zlashtirilish ko'rib chiqiladi.
• Biologik vazifalar: Asosiy mikronutriyentlar oziq manbalari va tanqislik belgilari bilan bog'lanadi.
• Ehtiyoj va xavf: Yosh, fiziologik holat, yetishmovchilik va ortiqcha iste'mol baholanadi.
• Gigiyenik profilaktika: Saqlash, pazandalik ishlovi, boyitish va oziq-ovqat xavfsizligi tushuntiriladi.
• Baholash va muhokama: Laboratoriya ko'rsatkichlari, klinik misollar va yakuniy savol tahlil qilinadi.

Vitaminlarning tasnifi va so'rilishi

• Suvda eruvchilar: B guruhi va C vitamini.
• Yog'da eruvchilar: A, D, E va K vitaminlari.
• Yog'da eruvchi vitaminlar so'rilishi o't kislotalari va yog' hazmiga bog'liq.
• B12 vitamini ichki omil bilan yonbosh ichakning oxirgi qismida so'riladi.

B guruhi: vazifalar va manbalar

C vitamini: kollagen va o'zlashtirilish

• Askorbin kislota kollagen sintezidagi gidroksillanish reaksiyalari uchun zarur.
• C vitamini nogem temirning ichakda o'zlashtirilishini yaxshilaydi.
• Tanqislikda milk qonashi va yaraning bitishi buzilishi kuzatiladi.
• Manbalari: bulg'or qalampiri, sitruslar, karam va yangi ko'katlar.